'' Η Λ Ι Ο Π Ε Τ Ρ Α'' Οκτάβιο Πας

Οκτάβιο Πας O Οκτάβιο Λοσάνο Πας (Οctavio Lozano Paz, Πόλη του Μεξικού, 31 Μαρτίου 1914 - Πόλη του Μεξικού, 19 Απριλίου 1998), υπήρξε ποιητής, συγγραφέας και διπλωμάτης, κάτοχος Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας (1990). Θεωρείται από τους μεγαλύτερους συγγραφείς του 20ου αιώνα και τους μεγαλύτερους ισπανόφωνους ποιητές όλων των εποχών.

Η Λ Ι Ο Π Ε Τ Ρ Α Το ποίημα θεωρήθηκε ανάλογο με την Έρημη χώρα του Έλιοτ. Είναι έργο αναφοράς για τις επόμενες γενιές του. Ξεκινάει και ξαναγυρίζει στην αρχή του, είναι λυρικό και στοχαστικό, «υψώνεται στη σφαίρα της καθαρής σκέψης», κινείται ανάμεσα στα αντίθετα: Εγώ και Εσύ, Χώρος και Χρόνος, Στιγμή και Αιωνιότητα, Αθλιότητα και Μεγαλείο, Είναι και Μηδέν, Θάνατος και Έρωτας.   μια ιτιά κρυστάλλινη, μια υδρόεσσα λεύκα,   ένα ανεμοδαρμένο σιντριβάνι,   ένα δέντρο βαθύ που όμως χορεύει,   το πέρασμα ενός ποταμού που ελίσσεται,   μακραίνει, αναποδίζει, αλλάζει κοίτη   και πάντα εκβάλλει:             μία πορεία γαλήνια   άστρου ή άνοιξης που δεν επείγει,   νερό που με τα βλέφαρα κλεισμένα   όλη τη νύχτα μαντικό αναβλύζει,   μια ομόφωνη ροή κύμα το κύμα   ώσπου να κρύψει η τρικυμία τα πάντα,   μια πράσινη επικράτεια δίχως δύση   όπως η λάμψη η άγρια των φτερούγων   σαν ξεδιπλώνουν στ' ουρανού τη μέση,   μία πορεία ανάμεσα απ' τις λόχμες   των ημερών που θά 'ρθουν κι η μοιραία   λάμψη της δυστυχίας σαν τραγούδι   ενός πουλιού που απολιθώνει δάση   και κείνες οι ευτυχίες απ' το μέλλον   μες στα κλαδιά που ξεθωριάζουν,   ώρες φωτός που ήδη πουλιά ραμφίζουν,   οιωνοί που δραπετεύουν απ' τα χέρια,   μια παρουσία σαν έξαφνο τραγούδι,   σαν άνεμος που τραγουδά στις φλόγες,   δυο μάτια που τον κόσμο μετεωρίζουν   μ' όλα τα πέλαγα και τα βουνά του,   σώμα από φως που φίλτραρε ο αχάτης,   μηροί από φως, κοιλιά από φως, οι κόλποι,   οι βράχοι του ήλιου, ένα κορμί στο χρώμα   του σύννεφου, στο χρώμα άλτριας μέρας,   η ώρα σπινθηρίζει, παίρνει σώμα,   είναι ορατός στο σώμα σου ήδη ο κόσμος,   διάφανος μες στη διαφάνειά σου [...]   γραφή φωτιάς επάνω στον νεφρίτη,   άνασσα των φιδιών, σχισμή στον βράχο,   στήλη του ατμού, πηγή μέσ' απ' την πέτρα,   αυλή του φεγγαριού, αετοράχη,   σπέρμα γλυκάνισου, θανάτου αγκάθι   ελάχιστο που δίνει αθάνατα άλγη,   ποιμένισσα κοιλάδων υποβρύχιων,   επόπτρια μες στην κοιλάδα του Άδη,   λιάνα πιασμένη απ' τους γκρεμούς του ιλίγγου,   φυτό που αναρριχάται όλο φαρμάκι,   λουλούδι ανάστασης, ζωής σταφύλι,   κυρά της αστραπής και της φλογέρας,   βραγιά των γιασεμιών, στο τραύμα αλάτι,   μπουκέτο ρόδα στον τουφεκισμένο,   σελήνη της αγχόνης, χιόνι Αυγούστου,   γραφή θαλάσσης πάνω στον βασάλτη,   πάνω στην έρημο η γραφή του ανέμου,   μια διαθήκη του ήλιου, ρόδι, στάχυ,   όψη καμένη, καταφαγωμένη,   όψη εφηβική, κατατρεγμένη,   χρόνια φαντάσματα, κύκλιες ημέρες   που σ' ίδια αυλή οδηγούν, στον ίδιο τοίχο,   καίει η στιγμή, κι είναι μια όψη μόνο   οι όψεις οι διαδοχικές της φλόγας,   ένα όνομα όλα τα ονόματα είναι,   όλα τα πρόσωπα είναι ένα μόνο,   μονάχα μια στιγμή όλοι οι αιώνες,   και πάντα στους αιώνες των αιώνων   θα φράζουν του αύριο την οδό δυο μάτια,   τίποτα εμπρός μου, μια στιγμή μονάχα   ανακτημένη απόψε, ονειρεμένη   πέρ' απ' του ονείρου τις μεικτές εικόνες,   στ' όνειρο επάνω βίαια λαξεμένη,   απ' το μηδέν βγαλμένη αυτής της νύχτας,   με τα δικά μου χέρια αναστημένη   γράμμα το γράμμα, ενώ έξω επείγει ο χρόνος   και της ψυχής μου κρούει σκαιά τις πόρτες   ο κόσμος με ωράριο σαρκοβόρο  [...]   όλα μεταμορφώνονται, όλα αγιάζουν,   κέντρο του κόσμου κάθε κάμαρα είναι,   κάθε μια πρώτη νύχτα, πρώτη μέρα,   γεννιέται ο κόσμος όταν δυο φιλιούνται,   μια στάλα φως στα διάφανά μας σπλάχνα   η κάμαρα σαν φρούτο μισανοίγει   ή εκρήγνυται σαν σιωπηλό αστέρι   κι οι νόμοι φαγωμένοι απ' τα ποντίκια,   κάγκελλα τραπεζών, δεσμωτηρίων,   συρματοπλέγματα, χάρτινες γρίλιες,   τ' αγκάθια, τα κεντριά και οι σφραγίδες,   το μονόχορδο κήρυγμα των όπλων,   μελίρρυτοι σκορπιοί με πετραχήλι,   ο τίγρης με το ημίψηλο που ηγείται   του Ερυθρού Σταυρού ή των Χορτοφάγων,   όνοι παιδαγωγοί κι εθνοπατέρες,   κροκόδειλοι που κάνουν τους σωτήρες,   ο Ηγέτης, το τσακάλι, ο εργολάβος   του μέλλοντος, το ένστολο γουρούνι,   ο υιός ο εκλεκτός της Εκκλησίας   που πλένει μ' αγιασμό τα μαύρα δόντια   κι ακούει μαθήματα αγγλικών κατ' οίκον   ή και δημοκρατίας, αθέατοι τοίχοι   και σάπιες προσωπίδες που χωρίζουν   τον άνθρωπο απ' τους άλλους τους ανθρώπους,   τον άνθρωπο απ' τον ίδιο,                καταρρέουν   σε μια αχανή στιγμή καθώς για λίγο   νιώθουμε τη χαμένη ενότητά μας,   τη δόξα και την ερημιά του ανθρώπου   που θάνατο, ήλιο και ψωμί μοιράζει,   το ξεχασμένο σάστισμα πως ζούμε  [...] (Η Ηλιόπετρα ως ουσία είναι μια πέτρα, ένας ιεροτελεστικός βωμός που αναδύθηκε από τη γη των Αζτέκων, λαξεμένη σε έναν μονόλιθο από βασάλτη και ζυγίζει είκοσι τέσσερις τόνους. Βρίσκεται στο Εθνικό Μουσείο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού. Πάνω της εικονίζεται ο θεός Σιουχτεκούχτλι, που συμβολίζει τη ζωή και τον θάνατο. Η Ηλιόπετρα ως ποίημα είναι μια μεγάλη κυκλική φράση. Αρχίζει και τελειώνει με τους ίδιους στίχους. Η Ηλιόπετρα ως διακοσμητικό μοτίβο, στο εξώφυλλο και στην τελευταία σελίδα του βιβλίου, συμβάλλει στην αισθητική του, της οποίας το συνεχές και αδιάλειπτο μοτίβο των ροδανθών θα μπορούσε να συσχετιστεί με το συνεχές και αδιάλειπτο του περιεχομένου. Εγώ όμως θα σταθώ σ’ εκείνη τη δασεία, όχι στο πλάι της «Ηλιόπετρας», ως είθισται, αλλά στο κέντρο του «Ητα», ανάμεσα στις δυο κεραίες του, καθώς και σ’ εκείνη την οξεία που σχίζει την επιφάνεια του «όμικρον» σαν «ρωγμή» στη φλούδα της αληθινής Ηλιόπετρας. Όλα έχουν τον δικό τους συμβολισμό και τη δική τους συμβολή στην αισθητική.)      Από το βιβλίο: ΟΚΤΑΒΙΟ ΠΑΣ, Ηλιόπετρα,     μετάφραση-επίμετρο Κώστας Κουτσουρέλης,     δίγλωσση έκδοση, Μαΐστρος, Αθήνα 2007

«Άγια Νύχτα»

Ενα άλλο βράδυ τον άκουσα να κλαίει δίπλα. Χτύπησα την πόρτα και μπήκα. Μου 'δειξε πάνω στο κομοδίνο ένα μικρό ξύλινο σταυρό. «Είδες - μου λέει - γεννήθηκε η ευσπλαχνία».Εσκυψα τότε το κεφάλι κι έκλαψα κι εγώ.
«H Γέννηση»(1983) Τάσος Λειβαδίτης 

Correggio: «Άγια Νύχτα», 16ος αι.

Ο ύπνος είναι βαρύς τα πρωινά του Δεκέμβρημαύρος σαν τα νερά του Αχέροντα, χωρίς όνειρα,χωρίς μνήμη, κι ούτε ένα φυλλαράκι δάφνη............................. Ο ύπνος είναι βαρύς τα πρωινά του Δεκέμβρη.Κι ο ένας Δεκέμβρης χειρότερος απ’ τον άλλον.Τον ένα χρόνο η Πάργα τον άλλο οι Συρακούσες·............................. Παραθυρόφυλλα μανταλωμένα. Στην κάμαρατο λίγο φως χώνουνταν στις γωνιέςσαν το τυφλό περιστέρι Γιώργος Σεφέρης ''Τυφλός'' Δεκέμβρης 1945

Όμορφες μεσαιωνικές πόλεις της Ευρώπης

   

Μέσα στα τείχη γράφτηκαν ιστορίες έρωτα και πάθους, δόθηκαν μάχες και χύθηκε πολύ αίμα.

Στα κάστρα συναντήθηκαν βασιλιάδες και βασίλισσες και ερωτεύτηκαν πρίγκιπες και πριγκίπισσες. Τα παραμύθια τελείωσαν και οι πόλεις ερήμωσαν... Οι μνήμες έμειναν στις πέτρες για να θυμίζουν το πέρασμα από εδώ σημαντικών ανθρώπων. Οιμεσαιωνικές πόλεις στην Ευρώπη είναι γοητευτικές, μοναδικές και προπάντων πανέμορφες.

1. Πράγα, Τσεχία

2. Rothenburg, Γερμανία

3. Palmanova, Ιταλία

4. Eze, Γαλλία

5. Όμπιδος, Πορτογαλία

6. Eguisheim, Γαλλία

7. Μπριζ, Βέλγιο

8. Lucca, Ιταλία

9. Le Monde St Michel, Γαλλία

10. San Gimignano, Ιταλία

11. Ντουμπρόβνικ, Κροατία

Αυτές οι τροφές μας κρατούν για πάντα νέους!

Μπορείτε να προσθέσετε χρόνια στη ζωή σας, κάνοντας πιο έξυπνη επιλογές τροφίμων ; Ναι ! Υπάρχουν πολλές μεταβλητές που εμπλέκονται στο πόσο καιρό θα ζήσουμε , αλλά ακολουθώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής , μένοντας δραστήριοι και ακολουθώντας μια υγιεινή διατροφή , μπορείτε να επιβραδύνετε τη διαδικασία γήρανσης και να αποτρέψετε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία , όπως η οστεοπόρωση , ο διαβήτης και η καρδιακή νόσος .

Ξεκινήστε τώρα με τη κατανάλωση αντιοξειδωτικών τροφών πλούσιων σε βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία . Σας προτείνουμε τις παρακάτω τροφές για την καλή υγεία σας:

1. Ελαιόλαδο

Τα μονοακόρεστα λιπαρά στο ελαιόλαδο είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνα για τα χαμηλά ποσοστά καρδιακών παθήσεων και  καρκίνου στην Κρήτη.

2 . Γιαούρτι

Έρευνες έχουν δείξει ότι το γιαούρτι είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο, πλούσιο σε ασβέστιο , το οποίο βοηθά στην οστεοπόρωση και περιέχει «καλά βακτήρια» που βοηθούν στη διατήρηση της υγείας του εντέρου και μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης των ηλικιακών ασθενειών του εντέρου .

3 . Ψάρι

Το ψάρι είναι μια πλούσια πηγή των ωμέγα-3 λιπαρών ,  βοηθούν στην πρόληψη της χοληστερόλης που συσσωρεύονται στις αρτηρίες  και προστατεύουν από αρρυθμίες .

4. Σοκολάτα

Η μαύρη σοκολάτα μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού, κάνει καλό στην καρδιά, εμποδίζει την εμφάνιση διαβήτη και βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος καθώς έχει  αντιθρομβωτικές και αντιπηκτικές ιδιότητες.

5. Ξηροί καρποί

Οι ξηροί καρποί είναι πλούσιες πηγές ακόρεστων λιπών , έτσι ώστε να προσφέρουν οφέλη παρόμοια με αυτά που σχετίζονται με το ελαιόλαδο . Είναι, επίσης, συμπυκνωμένες πηγές βιταμινών, μετάλλων και άλλων φυτοχημικών , συμπεριλαμβανομένων των αντιοξειδωτικών .

6. Κρασί

Η κατανάλωση αλκοόλ με μέτρο προστατεύει από τις καρδιακές παθήσεις , το διαβήτη και τη σχετιζόμενη με την ηλικία απώλεια μνήμης . Το κόκκινο κρασί περιέχει ρεσβερατρόλη ,  και σύμφωνα με τους ειδικούς, μπορεί να ενεργοποιήσει γονίδια που επιβραδύνουν τη γήρανση των κυττάρων .

Το απόλυτο ρόφημα για τον οργανισμό: Ζεστό νερό με λεμόνι

Είναι τυχαίο που διατροφολόγοι και αθλητές ξεκινούν τη μέρα τους με μία κούπα χλιαρό νερό με λεμόνι;

Σύμφωνα με όσα έχουν προκύψει από πολλές επιστημονικές έρευνες τα οφέλη από ένα τέτοιο ρόφημα είναι αναρίθμητα, με τη βιταμίνη C και τα αντιοξειδωτικά να κυριαρχούν.

Δείτε αναλυτικά τι θα κερδίσετε, ξεκινώντας τη μέρα σας με νερό με λεμόνι:

- Δυναμώνει το ήπαρ, παρέχοντας ενέργεια στα ένζυμα του συκωτιού

- Το κάλιο του λεμονιού θρέφει τον εγκέφαλο και τους νευρώνες

- Εμποδίζει την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων που προκαλούν μολύνσεις και αρρώστιες

- Φέρνει ισορροπία στα επίπεδα pH του σώματός σας

- Κάνει καλό στην υγεία του εντέρου χάρη στις πηκτίνες

- Βοηθάει στο αδυνάτισμα και την καλύτερη καύση του λίπους

- Βοηθάει στη μείωση του πόνου και της φλεγμονής στις αρθρώσεις και τα γόνατα

- Προστατεύει το ανοσοποιητικό σας, λόγω της βιταμίνης C

- Κάνει καλό στο δέρμα και προλαμβάνει τη δημιουργία ρυτίδων και ακμής

- Διώχνει καθημερινά τις τοξίνες

- Βοηθάει στην πέψη

Άνεμος του Νοεμβρίου

Τώρα όμως βράδιασε. Ας κλείσουμε την πόρτα κι ας κατεβάσουμε
τις κουρτίνες
γιατί ήρθε ο καιρός των απολογισμών. Τι κάναμε στη ζωή μας;
Ποιοι είμαστε; Γιατί εσύ κι όχι εγώ;
Καιρό τώρα δεν χτύπησε κανείς την πόρτα μας κι ο ταχυδρόμος έχει
αιώνες να φανεί. Α, πόσα γράμματα, πόσα ποιήματα
που τα πήρε ο άνεμος του Νοεμβρίου.

''Άνεμος του Νοεμβρίου''Τάσου Λειβαδίτη

 Ο ίδιος αδιατάρακτος Νοέμβρης

με σημαίες παντού χθεσινής βροχής

παραδομένα στη γύμνια τα δέντρα –

δυο τρία φύλλα μόνον εστασίαζαν υπάρχοντας
.Κική Δημουλά, [Αδιατάρακτος Νοέμβρης]

''Ο πολύτιμος χρόνος των ωρίμων '' του Μάριο Ντε Αντράντε

Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση. 

Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.

Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.

Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.

Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί. Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.

Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.

Μισώ, να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα.

Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο… μετά βίας για την επικεφαλίδα.

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες.

Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται…

Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα…

Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.

Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους

.Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους.

Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους.

Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους.

Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.

Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.

Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων…

Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.

Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.

Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν… 

Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απ’όσες έχω ήδη φάει.

Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου.

Εύχομαι και ο δικός σου να είναι ο ίδιος γιατί με κάποιον τρόπο θα φτάσεις κι εσύ…”

Μάριο Ντε Αντράντε

 (Ποιητής, συγγραφέας, δοκιμιογράφος και μουσικολόγος από τη Βραζιλία).

''Δεν έχω υπομονή για όποιον δεν αξίζει την υπομονή μου».

«Δεν έχω υπομονή για κάποια πράγματα, όχι επειδή είμαι αλαζονική, αλλά επειδή έχω φτάσει σε ένα

σημείο της ζωής μου όπου δεν μπορώ να χάνω χρόνο με ότι με δυσαρεστεί, ή με πληγώνει. Δεν έχω υπομονή για τον κυνισμό, για την υπερβολική κριτική και τις απαιτήσεις οποιασδήποτε φύσης.

Δεν έχω πια τη διάθεση να αρέσω σε όσους δεν αρέσω, να αγαπάω αυτούς που δεν με αγαπάνε και να χαμογελάω σε αυτούς που δεν μου χαμογελάνε. Δεν μπορώ να χαλαλίσω ούτε λεπτό σε αυτούς που λένε ψέματα, ή θέλουν να με χειραγωγήσουν.

Αποφάσισα ότι δεν θέλω να συνυπάρχω με οποιονδήποτε προσποιείται, υποκρίνεται, είναι ανειλικρινής ή με κολακεύει. Δεν μπορώ να ανεχθώ ούτε την επιλεκτική γνώση, ούτε την ακαδημαϊκή αλαζονεία. Δεν με ενδιαφέρει ούτε το κουτσομπολιό.

Αντιπαθώ τις αντιπαραθέσεις και τις συγκρίσεις. Πιστεύω στον κόσμο των αντιθέτων και γι αυτό αποφεύγω ανθρώπους με δύσκαμπτες και άτεγκτες προσωπικότητες. Στη φιλία απεχθάνομαι την έλλειψη αφοσίωσης και την προδοσία. Δεν τα πάω καλά με όσους δεν ξέρουν να πουν μια καλή κουβέντα, ή μια λέξη ενθάρρυνσης. Βαριέμαι τις υπερβολές και δεν μπορώ να αποδεχθώ αυτούς που δεν αγαπάνε τα ζώα.

Και πάνω από όλα δεν έχω υπομονή για όποιον δεν αξίζει την υπομονή μου».

 Μέριλ Στριπ

Η Παναγία των αρχαίων Ελλήνων

Πώς με το πέρασμα στον χριστιανικό κόσμο η θεά Αθηνά «αντικαταστάθηκε» στη θρησκευτική συνείδηση από την Παρθένο Μαρία

Στρατηγός, προστάτις και παρθένος. Είναι η θεά Αθηνά ή η Παναγία; Προστάτις των γυναικών, των παιδιών και του τοκετού. Είναι η Αρτεμις Παιδοτρόφος και Λοχεία ή μήπως η Παναγία; Συνετή, κόσμια, καλόβουλη, μειλίχια και πολυεύσπλαχνη, που δοκίμασε αβάσταχτο πόνο και γνώρισε πολλά βάσανα. Είναι η θεά Ισις ή πρόκειται για την Παναγία, μητέρα του Χριστού;

Εκεί, στο γύρισμα του ελληνικού κόσμου από τον πολυθεϊσμό στον χριστιανισμό, όταν ο δεύτερος άρχισε σιγά-σιγά να επικρατεί στη θρησκευτική συνείδηση και στη λατρευτική πρακτική, η μείξη στοιχείων του ειδωλολατρικού παρελθόντος με τη νέα θρησκεία όχι μόνο δεν θα τη μείωνε, αλλά θα συντελούσε σε μεγάλο βαθμό στην εδραίωσή της. Πρότυπα αιώνων, εξάλλου, ήταν δύσκολο να καταργηθούν. Αντιθέτως, η αφομοίωσή τους από τον χριστιανισμό υπήρξε ο συνδετικός κρίκος που χρειάζονταν οι άνθρωποι για να τον δεχθούν ευκολότερα. Αποτέλεσμα, πολλές από τις αρχαίες θεότητες και τελετουργίες να παραμείνουν στο χριστιανικό εορτολόγιο και να προσαρμοστούν στο τυπικό και στις παραδόσεις της νέας θρησκείας.

Είναι σύμπτωση ότι η μεγάλη γιορτή της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο συμπίπτει με τα γενέθλια της θεάς Αθηνάς στις 28 του αρχαίου μήνα Εκατομβαιώνα (μέσα Ιουλίου - μέσα Αυγούστου), όταν τελούνταν τα Παναθήναια, η μεγαλύτερη γιορτή της αρχαίας Αθήνας; Ή μήπως είναι τυχαίο ότι ο ναός της παρθένου Αθηνάς στην Ακρόπολη μετατράπηκε σε ναό της Παναγίας Παρθένου; Αλλωστε δεν ήταν μόνον ο Παρθενώνας που έγινε χριστιανική εκκλησία, αφού σύμφωνα με το διάταγμα του Ιουστινιανού όλα τα αρχαία ιερά έπρεπε να μετατραπούν σε ναούς προκειμένου να εξαγνιστούν. Σε πολλά δε από αυτά, όπου λατρεύονταν γυναικείες, παγανιστικές θεότητες, χτίστηκαν ναοί αφιερωμένοι στην Παναγία, η οποία πολύ συχνά προσλάμβανε και τις ιδιότητες των αρχαίων θεοτήτωνΟι επαναλαμβανόμενοι εποχικοί κύκλοι του θανάτου και της αναγέννησης και τα λατρευτικά έθιμα που σχετίζονται με τη γη, τη βλάστηση και την καλή σοδειά συνδέθηκαν και με την Παναγία, όπως έχει γράψει ο μεγάλος λαογράφος Γεώργιος Μέγας. Τα Εισόδια της Θεοτόκου συνδέονται με τη σπορά και η Παναγία λαμβάνει τα χαρακτηριστικά της θεάς Δήμητρας αποκτώντας άλλοτε το προσωνύμιο Αποσπορίτισσα και άλλοτε Μεσοσπορίτισσα. Παραμένει μάλιστα και το αρχαίο έθιμο της πανσπερμίας, τα πολυσπόρια, όπως το λέμε σήμερα.

Αειπάρθενος, όπως οι αρχαίες θεές Αθηνά και Αρτεμη, ονομάστηκε η Παναγία από τον 6ο αιώνα. Ταυτόχρονα όμως είναι η προστάτις των εγκύων γυναικών που για να έχουν καλό τοκετό κρατούν ένα φυλαχτό-φυτό, «της Παναγίας το χορτάρι», όπως λέγεται. Αρχαίες μητρικές θεότητες ήταν και άλλες: η Αστάρτη, η Λητώ, η Γαία, η Ισις, με ρίζες που χάνονται στο βάθος της Νεολιθικής εποχής. Αρχέτυπο όλων όμως θεωρείται η Μεγάλη Μητέρα ή Μητέρα Γη ή Μεγάλη Μητέρα Θεά, που κατά τον Γιουνγκ πρόκειται για ένα μητριαρχικό μοντέλο που ενυπάρχει στον άνθρωπο πριν και από την κύηση.

Η Μεγάλη Μητέρα ήταν άλλωστε η κύρια θεότητα στη Μινωική Κρήτη, από κάποια εποχή μάλιστα παράλληλα με τον «νεαρό θεό» (είτε ως «θείο βρέφος» είτε ως σύζυγό της). Σύμφωνα με τον κύκλο της φύσης για τον θάνατο και την αναγέννηση η Μεγάλη Μητέρα παντρεύεται διαρκώς τον νεαρό θεό που γεννιέται και πεθαίνει κάθε χρόνο.

Προστάτις

Στρατηγός των στρατηγών, η Παναγία προστατεύει τους πιστούς της - όπως και η θεά Αθηνά τους Αθηναίους - σε κάθε δύσκολη στιγμή. Το 626, στην πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από Αβαρους και Πέρσες, οι πιστοί που έχουν συγκεντρωθεί στη Μεγάλη Εκκλησία θα δουν ξαφνικά μπροστά τους την Παναγία να έχει απλώσει προστατευτικά το πέπλο της πάνω από την πόλη (θυμηθείτε τον πέπλο της Αθηνάς στα Παναθήναια). Και η μεγαλύτερη απόδειξη: «Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια» ψάλλουν οι πολιορκημένοι χριστιανοί στην τελευταία λειτουργία της Αγίας Σοφίας, το 1453..Ο Ακάθιστος Υμνος ωστόσο μοιάζει κάπως με τις «ισιακές αρεταλογίες», τους ύμνους δηλαδή προς τη θεά Ισιδα, όπως λέει ο καθηγητής Αρχαιολογίας κ. Μιχάλης Τιβέριος. Πολλά από τα χαρακτηριστικά της αιγύπτιας θεάς, που είχε εξελληνιστεί, πέρασαν και στην Παναγία. «Οπως η Παναγία, έτσι και η θεά αυτή απέκτησε μύριες προσωνυμίες, ήταν δηλαδή μυριώνυμη, όπως "παντοκράτειρα" και "βασίλισσα του ουρανού, της γης και του κάτω κόσμου"» σημειώνει ο κ. Τιβέριος.

Η βασιλική του Παρθενώνα
Είναι άγνωστο πότε ακριβώς μετατράπηκε ο Παρθενώνας σε χριστιανικό ναό, το βέβαιο όμως είναι ότι επί Ιουστινιανού (482-565) καθαγιάστηκε και ορίστηκε ως η «καθολική εκκλησία των Αθηνών». Η λατρεία της ειδωλολατρικής παρθένου έδωσε έτσι τη θέση της στη χριστιανή Παρθένο και ο ναός πήρε το όνομα Παναγία Αθηνιώτισσα. Για τον σκοπό αυτόν μάλιστα και προκειμένου να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της νέας λατρείας ο Παρθενώνας υπέστη πολλές επεμβάσεις και μετατράπηκε σε τρίκλιτη βασιλική.

Το κύρος του ναού ήταν μεγάλο, αφού ακόμη και ο Βασίλειος Β' Βουλγαροκτόνος γιόρτασε τη νίκη του κατά των Βουλγάρων στην Παναγία Αθηνιώτισσα. Επρόκειτο άλλωστε για περίλαμπρο ναό, με τη χρυσή εικόνα της Παναγίας και θαυμάσια ψηφιδωτά. Μόνο 188 ψηφίδες διασώθηκαν από αυτά και μεταφέρθηκαν το 1848 στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ σήμερα διακρίνονται ελάχιστα ίχνη των αρχικών παραστάσεων. Εκείνο όμως που διασώζεται είναι τα εκατοντάδες χαράγματα με ονόματα στρατηγών, επισκόπων κ.λπ., αλλά και απλές αναγραφές ονομάτων, θανάτων, τίτλοι και επαγγέλματα, προσευχές και συμβολικές παραστάσεις που αναγράφηκαν μέσα στους αιώνες στους κίονες του ναού. Κατά την Αλωση των Αθηνών από τους Λατίνους όμως η εκκλησία συλήθηκε και μετατράπηκε σε καθολική με την ονομασία «Σάντα Μαρία ντι Ατένε», ενώ αργότερα έγινε τζαμίΣτην υποτιθέμενη ομοιότητα της παράστασης μιας μαρμάρινης μετόπης του Παρθενώνα με τη σκηνή του Ευαγγελισμού οφείλεται εξάλλου η διάσωσή της κατά τον Μεσαίωνα από φανατικούς της νέας θρησκείας που κατέστρεψαν τον αρχαίο διάκοσμο του ναού. Η μετόπη βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Ακρόπολης.

Θερμού Μαρία

το ΒΗΜΑ

.ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  12/08/2012 05:45

Τα 10 θετικά συναισθήματα: Oδηγός για να νιώσεις χαρά

Τα θετικά συναισθήματα έχουν πολλά οφέλη. Η Barbara Fredrickson, που ασχολείται με την έρευνα των θετικών συναισθημάτων, λέει ότι εκτός του ότι αισθανόμαστε καλύτερα, τα θετικά συναισθήματα διευρύνουν  το οπτικό μας πεδίο, επικεντρωνόμαστε στους στόχους μας και  αναπτύσσουμε ψυχολογικούς πόρους που μας βοηθούν να είμαστε πιο αισιόδοξοι και περισσότερο ανθεκτικοί. Τα θετικά συναισθήματα μας βοηθούν να είμαστε πιο ανοικτοί και πιο δεκτικοί γιατί έχουν την δύναμη να ανοίγουν πόρτα στο μυαλό και την καρδιά μας.

Η Fredrickson προτείνει να ρωτάμε τους εαυτούς μας «πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσα χαρά; Πού ήμουν; τι έκανα; τι μου δίνει αυτό το συναίσθημα;»

Τα 10 κυρίαρχα θετικά συναισθήματα είναι: χαρά, ευγνωμοσύνη, ηρεμία, ενδιαφέρον, ελπίδα, αγάπη, δέος, υπερηφάνεια, κέφι  (διασκέδαση), έμπνευση.

Χαρά:Σκεφτείτε την πιο όμορφη εμπειρία που είχατε και νιώσατε ασφάλεια, άνετα και ευχάριστα. Αυτό είναι το συναίσθημα της χαράς. Όταν είμαστε χαρούμενοι είμαστε συντονισμένοι με τη θετική πλευρά του εαυτού μας και με τους γύρω μας. Είμαστε «ζωντανοί» και γεμάτοι ενέργεια. Είμαστε ενθουσιασμένοι και έχουμε την τάση να θέλουμε να τρέξουμε και να πηδήξουμε πάνω κάτω

Ευγνωμοσύνη: Ο Κικέρωνας έγραψε ότι «η ευγνωμοσύνη δεν είναι η μεγαλύτερη από τις αρετές, αλλά η μητέρα όλων των άλλων». Ευγνωμοσύνη είναι να αναγνωρίζουμε και να εκτιμάμε κάποιο όφελος που έχουμε λάβει. Επίσης έρευνες δείχνουν ότι όταν εκτιμάμε και απολαμβάνουμε αυτά που έχουμε καθημερινά (και όχι αυτά που δεν έχουμε), α)νιώθουμε μεγαλύτερη ικανοποίηση και χαρά β) έχουμε περισσότερες πιθανότητες να βοηθήσουμε τους γύρω μας και αυτό έχει ως συνέπεια να δημιουργούμε κοινωνικούς δεσμούς και γ) διαχειριζόμαστε τις δύσκολες καταστάσεις πιο αποτελεσματικά

Ηρεμία/γαλήνη: Αυτό το συναίσθημα το βιώνουμε όταν το μυαλό δεν ανησυχεί και το σώμα μας είναι ξεκούραστο και ήρεμο. Μπορούμε να το βιώσουμε όταν ασχολούμαστε με κάποια δραστηριότητα που μας φέρνει μια αίσθηση ηρεμίας και ικανοποίησης. Για παράδειγμα, νιώθουμε γαλήνη και ηρεμία όταν ατενίζουμε τη θάλασσα ή βλέπουμε ένα ηλιοβασίλεμα.
Ενδιαφέρον: Είναι το συναίσθημα που μας ελκύει να μάθουμε καινούρια και διαφορετικά πράγματα. Το συναίσθημα αυτό προέρχεται από την περιέργεια. Μέσα από αυτό το συναίσθημα είμαστε ανοικτοί σε νέες εμπειρίες, έτοιμοι να εξερευνήσουμε το περιβάλλον γύρω μας. Πότε ήταν η τελευταία φορά που είχατε μια δίψα να μάθετε κάτι καινούριο και δεν μπορέσατε να αντισταθείτε;

Ελπίδα: είναι ίσως το μόνο από τα συναισθήματα που εμφανίζεται όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες, υπάρχει αβεβαιότητα για το μέλλον, και η απογοήτευση είναι πολύ πιθανόν να εμφανιστεί. Η ελπίδα είναι αυτή που μας θρέφει σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις. Ελπίδα είναι η πεποίθηση ότι τα πράγματα θα πάνε προς το καλύτερο και ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε δεν είναι μια μόνιμη κατάσταση. Όταν διατηρούμε μια τέτοια στάση τότε έχουμε περισσότερες πιθανότητες να κινητοποιηθούμε και να κάνουμε κάτι για να βγούμε από τη δυσκολία.

Τα  θετικά συναισθήματα είναι τα όπλα στη φαρέτρα μας για την αντιμετώπιση των δυσκολιών. Είναι στο χέρι μας να δίνουμε προσοχή και να εκτιμούμε τις στιγμές που νιώθουμε και βιώνουμε τέτοιου είδους συναισθήματα γιατί από εκεί μπορούμε να αντλήσουμε δύναμη και να κινητοποιηθούμε.

Υπερηφάνεια: είναι ένα συναίσθημα που έχουμε όταν πετυχαίνουμε κάτι ή όταν έχουμε δουλέψει σκληρά και έχουμε ένα καλό αποτέλεσμα. Το συναίσθημα αυτό είναι δεμένο με την αίσθηση σκοπού που έχουμε και το νόημα που βρίσκουμε μέσα από τις επιτυχίες μας. Η εμπιστοσύνη στις δεξιότητές μας  και στον εαυτό μας αυξάνεται και πιστεύουμε ότι έχουμε δυνατότητες για ακόμη μεγαλύτερες επιτυχίες. Είναι η κινητήρια δύναμη για να επιτύχουμε περισσότερα.

Σκεφτείτε: «πότε νιώσατε υπερήφανοι για τον εαυτό σας; πότε νιώσατε εμπιστοσύνη στις ικανότητές σας , επιτύχατε κάτι και μοιραστήκατε με τους γύρω σας;»

Διασκέδαση/κέφι: Κάθε στιγμή που νιώθουμε να διασκεδάζουμε, να γελΣκεφτείτε: «τι σας κάνει να γελάτε και να περνάτε καλά; τι σας διασκεδάζει;  Πώς αισθάνεστε όταν γελάτε και διασκεδάζετε; Με ποιους σας αρέσει να διασκεδάζετε; πώς συνδέεστε με αυτούς τους ανθρώπους;»

Έμπνευση: Έχετε ποτέ βρεθεί στη θέση να  ξεπερνάτε το καθημερινό και να βλέπετε καλύτερες πιθανότητες σε κάτι; Η έμπνευση είναι ένα συναίσθημα από την καρδιά. Εμπνεόμαστε από επιτεύγματα και ανθρώπους που δείχνουν δύναμη ψυχής, καλοσύνη, αριστεία. Η έμπνευση είναι ενθαρρυντική και μας κάνει να προσπαθούμε.

Σκεφτείτε: «πότε νιώσατε την ανάγκη να κάνετε το καλύτερο που μπορούσατε και που αυτό σας έδωσε έμπνευση; πότε ήταν η τελευταία φορά που είδατε κάποιον να κάνει κάτι που πιστεύατε ότι δεν είναι ποτέ δυνατόν;”

Δέος: Νιώθουμε δέος όταν συγκλονιζόμαστε από το μεγαλείο, όταν νιώθουμε όλο μας το είναι να δονείται γιατί ζούμε κάτι εξαιρετικά δυνατό και θαυμαστό. Έχετε ποτέ βρεθεί στη θέση να βλέπετε κάτι και να σας έχει κοπεί η ανάσα, να μην μπορείτε να βρείτε τα λόγια να εκφράσετε αυτό που νιώθετε και να περιγράψετε την εμπειρία που ζείτε; Δέος νιώθουμε για παράδειγμα όταν κοιτάμε τα αστέρια και ερχόμαστε αντιμέτωποι με το μεγαλείο και την απεραντοσύνη της φύσης και του κόσμου μας.

Σκεφτείτε: « Πότε είδατε κάτι τόσο ωραίο που σας κόπηκε η αναπνοή; πότε νιώσατε ότι ήσασταν μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου;

Αγάπη: είναι εκείνο το συναίσθημα που περιλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα. Περιέχει την εμπιστοσύνη, το μοίρασμα, τη ζεστασιά. Όταν βιώνουμε αγάπη, το σώμα μας, το μυαλό μας και η ψυχή μας βρίσκονται «στα καλύτερά τους». Δεν νιώθουμε άγχος, το σώμα μας χαλαρώνει και η ζωή μας επιμηκύνεται.  Είναι το συναίσθημα που μας κάνει να βγαίνουμε από τους εαυτούς μας, να θέλουμε να δώσουμε στους άλλους, να γελάσουμε και να πονέσουμε μαζί τους. Η αγάπη μας κάνει να θέλουμε να γίνουμε καλύτεροι.άμε μαζί με άλλους, να έχουμε μια παιχνιδιάρικη διάθεση, αναπτύσσουμε δεσμούς με τους γύρω μας και συνδεόμαστε μαζί τους. Μοιραζόμαστε τις όμορφες στιγμές μας και επιπλέον είμαστε σε ετοιμότητα και μπορούμε να «δούμε» τις ευκαιρίες που μας παρουσιάζονται. Η διασκέδαση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη για να μπορούμε να «γεμίζουμε» τις μπαταρίες μας και να διατηρούμε την αισιοδοξία μας.Σκεφτείτε: «πότε ήταν η τελευταία φορά που νιώσατε ότι η σχέση σας ήταν γεμάτη με ένα ή περισσότερα από τα παραπάνω συναισθήματα όπως χαρά, ευγνωμοσύνη, γαλήνη; Τι μπορείτε να κάνετε για να απολαμβάνετε αυτά τα συναισθήματα περισσότερο; Ποιους ανθρώπους αγαπάτε και ποιοι σας αγαπούν; πώς τους το δείχνετε;»

Για να απολαμβάνουμε περισσότερα θετικά συναισθήματα, θα πρέπει να προσπαθούμε καθημερινά. Τα αρνητικά συναισθήματα έχουμε μεγάλη δύναμη και μπορούν εύκολα να παρασυρθούμε και να αφεθούμε σε αυτά.

Διαλέξτε ένα από τα δέκα αυτά συναισθήματα και δεσμευτείτε ότι για τις επόμενες 3 ημέρες θα κάνετε κάτι συγκεκριμένο,  ώστε να νιώσετε εσείς και οι γύρω σας τη δύναμή του. Για παράδειγμα αν διαλέξετε την αγάπη, γράψτε ένα γράμμα στο/στη σύντροφό σας και εκφράστε τα συναισθήματά σας, ή/και μοιραστείτε μαζί του/της μια καλή στιγμή που εσείς θα έχετε δημιουργήσει.

Μην ξεχνάτε ότι τα θετικά συναισθήματα μας ενεργοποιούν, μας κινητοποιούν, διευρύνουν τη σκέψη μας και μας βοηθούν να βλέπουμε δυνατότητες και όχι αδιέξοδα.